1 - حكام ايالات مملكت الف - ملاحظات تاريخى - جغرافيائى از دورهء صفوى ( 1135 - 907 - 1722 - 1502 م . ) هيچ اثر جغرافيايى در دست نيست كه بتواند تصورى از حكومتهاى ايالتى مملكت به ما بدهد « 1 » . ما بيش از همه با مواد مندرج در تذكرة الملوك و مطالبى كه به‌صورت پراكنده در وقايع - نامه‌ها يافته مىشود سروكار داريم . وقايع‌نامه‌ها به ما امكان مىدهد تا تصورى را كه به كمك كتاب تذكرة الملوك از اواخر دورهء صفويه به‌دست آورده‌ايم از بعضى جهات تكميل كنيم . از اين گذشته به كمك اين وقايع‌نامه‌ها مىتوانيم به بعضى از تغييرات كه در حدود و ثغور ايالات در ابتداى به قدرت رسيدن صفويه و اواسط دورهء فرمانروايى آنان رخ داده است واقف شويم . از ملاحظهء شرحى كه در ذيل خواهد - آمد همچنين مىتوانيم به هيأت و شكل مملكت در دوران هريك از سلاطين پىببريم : در اواسط دورهء سلطنت شاه اسمعيل اول ( 930 - 907 - 24 - 1502 م . ) كه مؤسس سلسلهء صفوى است مملكت ايران چنان بسط و توسعه‌اى يافت كه هرگز ديگر در ادوار بعد بدان پايه نرسيد . شاه طهماسب اول ( 984 - 930 - 76 - 1524 م . )

--> ( 1 ) - رجوع شود به ملاحظات مينورسكى بر دو اثر جغرافيايى دوران صفوى ( تذكرة الملوك ، ص 162 و خصوصا حاشيهء نمرهء يك ) .